"μη με διαβάζετε όταν έχετε δίκιο" Νίκος Καρούζος (1926-1990)

Παρασκευή, 22 Φεβρουαρίου 2013

Ο προσφυγικός οικισμός της Νάπολι


Νομίζω πως έφτασε επιτέλους το πλήρωμα του χρόνου να αποκαλύψω στους δεκάδες χιλιάδες αναγνώστες του ιστολογίου πως στη πραγματικότητα δεν είμαι και 100% αυτόχθων ιθαγενής κωλοπλένης.
Δεν είμαι καθότι όπως διδάχθηκα στους δρόμους και στους ψιθύρους της πόλης, το προσωνύμιο «κωλοπλένης» αναφέρεται κυρίως στους κατοίκους της παλιάς πόλης του Ναυπλίου και στόχο έχει να σατιρίσει την δήθεν αστική τους νοοτροπία, την εμφανή τους υπεροψία και την υποτιθέμενη αλλά ξεπεσμένη πλέον αριστοκρατική τους υπόσταση.
Οι ταμπέλες, θα μου πείτε, είναι πολύ κακό πράγμα και φυσικά χρησιμοποιούνται από μέρους μου μόνο προς χάριν ευθυμίας και σάτιρας και καθόλου με σκοπούς αφηρημένων γενικεύσεων, απλοποιήσεων και ευρέων χαρακτηρισμών.
Με βάση λοιπόν αυτή τη σατιρική χρήση της λέξης «κωλοπλένης», δεν είμαι επαναλαμβάνω προς απογοήτευση των οπαδών της «καθαρότητας» και 100% παιδί της παλιάς πόλης.
Το μισό μου αίμα αναπνέει Βραχατέικα( περιοχή της παλιάς πόλης κάτω ακριβώς από το ρολόι) και το άλλο μισό ατενίζει τους πρόποδες του Παλαμηδιού καθισμένο στη πλατεία της ιστορικής Πρόνοιας Ναυπλίου. Και το σημερινό μου κείμενο είναι αφιερωμένο σε αυτήν.


Η Πρόνοια, τόπος καταγωγής του συγχωρεμένου του πατέρα μου και μέρος που τον έκανε πάντοτε να νιώθει περήφανος, αποτελεί ένα από τα πιο ιστορικά μέρη της περιοχής με μεγάλη προσφυγική ιστορία.
Πέρα από την αρχαία της ιστορία (αρχαία νεκροταφεία κτλ.) η Πρόνοια κατοικείται από τον 15ο αιώνα μέχρι περίπου τον 18ο αποκλειστικά από εργάτες και κατόπιν ερημώνεται.
Το 1822, όταν το Ναύπλιο απελευθερώθηκε από τους Τούρκους, συρρέουν στην περιοχή πρόσφυγες από όλη τη χώρα, κυρίως τη Κρήτη, με αποτέλεσμα να δημιουργηθεί τεράστιο ζήτημα στέγασης. Το πρόβλημα το έλυσε ο Γιαννάκης ο Καποδίστριας το 1828 ιδρύοντας επίσημα τον προσφυγικό οικισμό της Πρόνοιας Ναυπλίου.
Από τότε μέχρι σήμερα, η Πρόνοια είναι μέρος που κατοικείται κυρίως από την εκάστοτε εργατική τάξη κάθε εποχής, πρόσφυγες, μετανάστες, φτωχούς, καταφρονεμένους και «λαικούς». Το προσφυγικό και εργατικό dna της περιοχής παραμένει επομένως αναλλοίωτο ανα τους αιώνες και όσοι είχαν τη τύχη να το λάβουν έχουν πολλές ενδιαφέρουσες ιστορίες να σας διηγηθούν.
Το πρώτο που έχουν να σας πουν είναι πως Πρόνοια σημαίνει αλληλεγγύη. Τόσοι άνθρωποι που γνώρισαν και γνωρίζουν την φτώχεια, τη πείνα, τη στέρηση, το κρύο και το χαμηλό μεροκάματο δεν θα μπορούσαν να αντιμετωπίσουν τη ζωή διαφορετικά παρά μόνο στηρίζοντας ο ένας τον άλλον και προσφέροντας ο καθείς με το υστέρημά του.
Μια τέτοια συνήθεια φέρνει τους ανθρώπους κοντά, τους κάνει φίλους κι αδερφούς, δημιουργεί θαυμάσιες ιστορίες και γειτονιές, λαικές και αλληλέγγυες, και διαμορφώνει συνειδήσεις φιλανθρωπίας και αγάπης προς τον πλησίον πέρα από φυλετικές, κομματικές, θρησκευτικές  ή όποιες άλλες διαφορές.
Κάθε οικογένεια που αντιμετώπιζε πρόβλημα, τουλάχιστον τα δικά μου χρόνια εκεί, ήταν οικογένεια όλων, έχαιρε της συμπαράστασης και της βοήθειας των περισσότερων κατοίκων και τα παιδιά της ήταν παιδιά όλης της γειτονιάς. 


Αυτές σε γενικές γραμμές είναι οι δικές μου αναμνήσεις από την περιοχή, οι δικές μου αφηγήσεις και οι ιστορίες που κυλάν ακόμη μέσα στο ναυπλιώτικο κεφάλι μου.
Έπειτα ήρθε ο καταναλωτισμός, ο ατομισμός και ο υπερδανεισμός. Πολύς κόσμος έφυγε από την περιοχή ζητώντας καλύτερες συνθήκες και πιο γκλαμουράτες γειτονιές και τα σπίτια τα κατέλαβαν οι μεταναστάτες που αποτελούσαν τη καινούρια φθηνή εργατική δύναμη της περιοχής αλλά και της χώρας ολάκερης. Το προσφυγικό dna συνέχιζε απτόητο.
Το ίδιο και το κλίμα της αλληλεγγύης. Μόνο που αυτή τη φορά, αυτό το κλίμα εκφράστηκε κυρίως μέσα από μια μαγική και μυστήρια Πύλη. Μια Πύλη τοποθετημένη στη θέση του παλιού ψιλικατζίδικου δίπλα από το παλιό αστυνομικό τμήμα της πόλης.
Αυτή η Πύλη στέκει μέχρι τις μέρες μας εκεί και θα συνεχίζει να στέκει θυμίζοντας σε όλους εμάς τους αυτόχθονες Προνοιώτες και κωλοπλένηδες, το ιστορικό παρελθόν μας και το γεμάτο ευθύνες μέλλον μας.
Η Πύλη αυτή δυστυχώς, μέσα στο ζοφερό περιβάλλον της εποχής, βάλλεται αδίκως και χρειάζεται την αμέριστη συμπαράσταση όλων όσων ακούνε ακόμη το αίμα της αληθινής  ιστορίας τους. Ας της δώσουμε μια βοήθεια. Το χρωστάμε στους εαυτούς μας, τους γονείς και τους παππούδες μας.

Το κείμενο αφιερώνεται στην Προνοιώτισσα κυρία Λέλα Λαπαθιώτη, εθελοντικό μέλος της Πύλης Πολιτισμού, στον αδερφικό Προνοιώτη δεξιό φίλο της και πατέρα μου Αντώνη και στον συμμαθητή μου στο 3ο δημοτικό σχολείο της Πρόνοιας Νίκο Χουσείν που τον είχαμε τότε σαν αδερφό μας.

8 σχόλια:

  1. Αφου δεν ειπε κουβεντα το ΜΑΧ και το DRTV...

    Θα το πω εγω...

    Εξω οι ΒΛΑΧΟΙ απο την Προνοια


    ΑπάντησηΔιαγραφή
  2. Και όμως το ΔΣ του Δήμου Ναυπλίου το ίδιο βράδυ πήρε απόφαση καταδικάζοντας τα γεγονότα. Τώρα γιατί δεν δημοσιοποιήθηκε δεν ξέρω.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. βγήκε, βγήκε. άργησε αλλά βγήκε. μάλλον θα βγάλει και η ελμέ.τα καλά να τα λέμε γιατί τα πράγματα είναι πλέον πολύ σοβαρά.

      Διαγραφή
  3. Συμφωνώ με τις απόψεις σου και σου δίνω συγχαρητήρια που εκφράζεις ανοικτά τις θέσεις σου. Αν η χρυσή αυγή θέλει να προσφέρει κοινωνική υπηρεσία σε αυτό το τόπο ας αφήσει στην άκρη τους φτωχούς μετανάστες και ας ξεκινήσει από τους ανθρώπους της διπλανής πόρτας που μας προκάλεσαν τη φτώχεια και αν δεν τους γνωρίζει να τους βοηθήσω λίγο και να σας τους παρουσιάσω:
    πρώην υπουργοί και βουλευτάδες που αμοίβονται με δέκα χιλιάδες ευρω το μήνα ενω ο κόσμος πεινάει
    κομματικοί λεγεωνάριοι του πασοκ που ετοιμάζονται να ξανασώσουν την Ελλάδα
    πρόεδροι οργανισμών, διοικητές και άλλα πολιτικά πρόσωπα
    κομματόσκυλα που περιφέρονται στους χώρους δουλειάς και κατέχουν αξιώματα ένεκα διαπλοκής
    Αυτοί πρέπει να τιμωρηθο'υν πρώτοι για να φύγει το σάπιο πολιτικό σύστημα διαφορετικά θα το αναπαράγουν(βλέπε συνέδριο πασοκ)

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. μα δεν θέλουν οι χρυσαυγίτες σύντροφε την αλλαγή του πολιτικού σκηνικού. απλά θέλουν την επιβολή του δικού τους.είναι ολοφάνερο αυτό.

      Διαγραφή
  4. Για μερικούς μπορεί να είναι καλοί οι Χρυσαυγίτες αλλά πάντως δεν φαίνονται να είναι και πολύ τζιμάνια (αυτό είναι που με φοβίζει πιο πολύ σε αυτούς τους τύπους - θα κάνουν την πολύ χοντρή μαλακία από άγνοια και "καλή πρόθεση").

    Γιατί τώρα όσοι είχαν αμφιβολίες για τον λόγο ύπαρξης της πύλης πολιτισμού είμαι βέβαιος ότι θα τρέξουν να συνδράμουν (όπως και εγώ).

    Συνεπώς, εύχομαι στους χρυσαυγίτες και άλλα τέτοια και να ενισχύουν τακτικά τις καλές (όπως αποδεικνύεται) πρωτοβουλίες. Τέτοια διαφήμιση άλλωστε δεν πληρώνεται την σήμερον. Νομίζω;

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. νομίζω ναι. και όπως φαίνεται απο τις τελευταίες κινήσεις της πύλης την έχουν πατήσει πολύ άσχημα.

      Διαγραφή